In Memoriam, een moment van stilstaan en bezinnen.

Vandaag, 25 juli, is het de sterfdag van Martins vader (Jaap Hordijk). Een markering op onze tijdlijn. Zo’n dag waarin herinnering en betekenis zich mengen met het gewone leven. Het herinnert ons eraan dat het leven eindig is en daarmee kostbaar.

Wat laten we na? Wat geven we door? Wat is écht van waarde?

Een goed moment om weer eens een schrijverij-ei te leggen. Ik overpeins en denk na. Over wat het betekent om een goed leven te leiden. Een marvelous life, zoals wij het zelf noemen. Niet omdat ik het antwoord al weet, maar juist omdat ik het steeds weer opnieuw wil onderzoeken.

Jaap Hordijk in een stoere bui (december 2006). Hij wilde zijn kleindochter van 6 laten zien hoe een klimrek werkt ;-). 

Stoïcijnse flow

Ik heb het boek Flow van Mark Tuitert,  gelezen. Hij is olympisch schaatskampioen, aanhanger van het stoïcijnse gedachtegoed, en het boek inspireert me. Tuitert laat zien hoe we kunnen leren omgaan met tegenslag. Hoe we emoties kunnen erkennen, zonder erdoor geregeerd te worden. Zijn boek is praktisch, filosofisch én persoonlijk.Volgens hem ontwikkel je een winnaarsmentaliteit door te focussen op het proces in plaats van op het resultaat, en op datgene waar je zelf invloed op hebt. Hij verbindt deze lessen aan thema’s als teambelang, het lot, de dood, geluk, kompas, karakter en daden. Als het lukt om in overeenstemming met je lot te leven, en je eraan over te geven, kan ‘Flow’ ontstaan.

Mark noemt Bibian Mentel, de olympisch snowboarder, als lichtend voorbeeld. Zij accepteert de kanker die haar levenspad meerdere keren kruist, iets waar ze geen invloed op heeft. Tegelijkertijd blijft ze het leven omarmen. Ze geniet zichtbaar van de mensen om haar heen die ze liefheeft. Ik heb diep respect voor haar levenshouding. Net als de boeken van Mark Tuitert is zij voor mij een inspiratiebron. Al lezend realiseer ik me dat de stoïcijnse filosofie wonderbaarlijk goed aansluit bij een aantal van onze LiveMarvelouz-principes: leven in vertrouwen, veerkracht oefenen en koers houden — ook als het waait 💨⛵️.

Praia da Vitoriá. Ankeren in vertrouwen op een mooie plek op de Azoren.

Van levenslessen naar bakens op zee

Waar Mark Tuitert spreekt over tien levenslessen, gaan wij bij LiveMarvelouz uit van negen bakens. Ze ontstonden tijdens onze overtocht van Griekenland naar Spanje en vormen sindsdien ons kompas. Gebaseerd op lessen uit ons eigen leven én onze kennis over persoonlijke groei, verandering en innovatie. De bakens helpen ons en onze gasten koers te houden 🛟⚓️: Doen, doorzetten, improviseren, incasseren, leren, manifesteren, plannen, vieren & vertrouwen. Het zijn geen regels, maar richtlijnen. Signalen die je alert houden. Want of je nu aan het roer staat van een zeilboot of van je eigen leven: het helpt als je weet waar je naartoe wilt.

Koers houden langs de kust van Saõ Jorge.

Leven als werkwoord

Voor mij is ‘leven’ een werkwoord. Enerzijds krijg ik het leven cadeau, anderzijds moet ik er zelf iets van maken. Ook ik krijg mijn portie tegenslagen. Die probeer ik met een open blik en een positieve instelling tegemoet te treden. Een marvelous life betekent voor ons dan ook zeker niet een aaneenschakeling van zorgeloze, zonnige bestemmingen. Natuurlijk is het heerlijk om geen zorgen aan je hoofd te hebben, maar we geloven niet dat geluk zit in het vermijden van ongemak. Voor ons gaat een goed leven over ‘eruit halen wat erin zit’, tevreden zijn met wat je hebt, en vooral: met wie je bent. En dat is lang niet altijd leuk of gemakkelijk. Het betekent moeilijke dingen willen aangaan, op ontdekkingstocht durven gaan, verbondenheid zoeken. Met jezelf, met elkaar, met anderen en met de plek waar je bent. Het vraagt ook om ruimte voor speelsheid (al vinden we dat soms lastig) en om tevreden te zijn met een eenvoudige levensstijl. Die waarden zijn voor ons leidend. En op dit moment past een reizend, zeilend bestaan daar perfect bij.

Moeilijke dingen aangaan… is ook: het dek opnieuw repareren ook al weet je niet precies hoe dat moet. 

Persoonlijke ontmoetingen

Wat het leven op zee extra bijzonder maakt, zijn de mensen die we onderweg ontmoeten. Iedere reis verrast ons opnieuw. We leren van onze gasten, hun verhalen, hun muziek, hun boekentips, werkwereld, geschiedenis. Dat maakt elke tocht anders. En dat is precies wat we zo waarderen aan deze manier van reizen. We vinden het belangrijk dat onze gasten zich thuis voelen aan boord. Dat ze durven zeggen wat hen bezighoudt. Op een boot leef je dicht op elkaar. Als iemand spanning ervaart of zich niet prettig voelt, is dat snel merkbaar. Daarom besteden we daar bewust aandacht aan. Het resultaat? Regelmatig ontstaan er onderweg persoonlijke gesprekken. We krijgen een inkijkje in levens van anderen, wat hen beweegt, wat belangrijk is voor ze. Natuurlijk missen we onze vrienden en familie. Maar dat gemis wordt verzacht door de waardevolle ontmoetingen onderweg: de gesprekken, het speuren naar walvissen, samen een playlist maken, een spelletje doen… het zijn hartverwarmende en verrijkende ervaringen.

Ieder op zijn eigen manier

We ontmoeten collega-zeilers die, na een rondje Atlantische Oceaan, weer verlangen naar het ‘gewone leven’ in Nederland. Anderen kiezen juist voor een langer verblijf op zee, combineren reizen met remote werken, of starten opnieuw in een vreemd land. En dan zijn er nog de pensionado’s die hun vrijheid al zeilend vieren. Wat ons opvalt, is de enorme variatie in hoe mensen hun leven op zee vormgeven. En het mooie? Die ruimte ís er ook. Niemand schrijft voor hoe het ‘hoort’. Wat we wél gemeen hebben? Een open blik, nieuwsgierigheid en het verlangen om het leven op onze eigen manier te leven. Geen oordeel, geen standaardroute, maar pionieren. Dat geeft een gevoel van vrijheid.

Actuele gebeurtenissen in de wereld

Die vrijheid staat soms in schril contrast met wat er elders in de wereld gebeurt. Via ons scherm dringt de actualiteit ook onze boot binnen. Ik geef het eerlijk toe: ik kijk al tijden nauwelijks meer naar het journaal. Niet omdat het me niets doet, maar juist omdat het mijn vertrouwen in de mensheid ondermijnt. Toch wil ik niet naïef zijn. Daarom zoek ik mijn eigen weg in de informatiejungle. Ik lees liever de achtergrondverhalen van De Correspondent of ik luister naar hun podcasts. Zo hoorde ik onlangs een interview van Lex Bohlmeijer met filosoof en polarisatie-expert Bart Brandsma. Ze spraken over het gevaar van het ‘wij/zij-denken’. Brandsma hield een pleidooi voor het stille midden. De plek waar oordelen opgeschort mogen worden. Soms is het wijzer om het even niet te weten.

Verbeelding van onze reis als muurschildering in Horta. 

Oorlogsgeweld en je morele kompas

Toch blijft de vraag knagen: moet ik méér doen? Kan ik iets betekenen? Word ik medeplichtig als ik niets doe? Ik weet het niet. Wat ik wél weet, is dat ik op mijn manier wil bijdragen. Door mensen een fijne tijd te bieden aan boord. Door samen te ontdekken. Door een speelse, eenvoudige leefstijl waarin het genoeg is om gewoon te zijn. Ik hoop dat we mensen het gevoel geven dat ze mogen zijn wie ze zijn. Dat er ruimte is om te reflecteren, te voelen, te leren… en om vegetarisch te eten 😋 (want dat vinden verrassend veel mensen tóch onverwacht lekker).

Nee, daarmee help ik de mensen in Gaza niet direct. En dat steekt. Maar ik geloof dat we allemaal onze eigen taak hebben. En dat ik niet altijd mee hoef in het wij-zij-denken. Omdat dat hoe dan ook het polariseren versterkt. Een van onze gasten tipte de documentaire The Settlers van Louis Theroux, over het conflict in Gaza. Het liet me zien hoe moeilijk het is om,  vanuit onze eigen subjectieve werelden, tot een gedeelde waarheid te komen.

Via die documentaire kwamen we ook bij Extreme and Online, waarin Theroux twee extreemrechtse influencers volgt. Hun ideeën over vrouwen, migratie en samenleving vond ik schokkend. Maar wat me nog meer schokte, was hun populariteit. Wat is er aan de hand? Hoe is het mogelijk dat er zoveel haat wordt aangewakkerd? Waar is het morele kompas van deze jonge mensen gebleven?

Levenskunst als remedie

Juist daarom hoop ik dat bildung en levenskunst meer plek krijgen in het onderwijs. Dat kinderen en jongeren leren om nieuwsgierig te zijn, en handvatten krijgen om open, speels en met compassie in het leven te staan. Dat ze stil kunnen staan bij vragen zoals: Wat is een goed leven voor mij, en voor anderen? Want het wordt steeds moeilijker om trouw te blijven aan jezelf. Door AI, sociale media en sturende algoritmes is het bijna onmogelijk geworden om feiten van fictie te onderscheiden. We worden te jong, te snel en te veel beïnvloed. En dat tast ons morele en sociale kompas aan. Mijn simpele en behulpzame gedachte is: ik wil een fijn mens zijn.  Voor mezelf, voor anderen en voor mijn omgeving. Klinkt eenvoudig 😉 en is gelukkig ook makkelijk te onthouden. En áls het lukt, maakt het me gelukkig. Onze gasten meestal ook ;-). Het is mijn manier om mijn morele kompas voor ogen te houden.

Dolfijnen rondom de boot brengen je in het hier-en-nu

Inspiratiebronnen

📺 Documentaires over Bibian Mentel
👉 De documentaire LEEF
👉 Documentaire Durf te dromen

📘 Flow van Mark Tuitert
📚 Tien blogs van Martin over ons nomadenbestaan en de negen bakens.